Print

GET THE TROLLS OUT!

O Καρπός συμμετέχει σε ένα καινούριο έργο, το «Get the Trolls Out», με στόχο την καταπολέμηση της ρητορικής μίσους στα ΜΜΕ απέναντι σε ομάδες ανθρώπων βάσει των θρησκευτικών τους πιστεύω. Ο οργανισμός που ηγείται το πρόγραμμα είναι το Media Diversity Institute (UK) και συμμετέχουν άλλοι 5 οργανισμοί από το Βέλγιο, την Γερμανία, την Γαλλία και την Ουγγαρία (δείτε εδώ).

ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Στην Ευρώπη, το φαινόμενο αυτό εξαιτίας του προσφυγικού και μεταναστευτικού ζητήματος, έχει διογκωθεί τα τελευταία χρόνια και παρατηρείται ότι αναπτύσσονται συνεχώς τέτοιες ρητορικές στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Το έργο αυτό έχει ως σκοπό να αναδείξει την γλώσσα και τα οπτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη και διάδοση αυτής της ρητορικής και της αναπαραγωγής αρνητικών στερεοτύπων έτσι ώστε να μπορούμε όλοι και όλες να τα αναγνωρίσουμε όταν έρθουμε αντιμέτωποι μαζί τους και να τα απορρίψουμε.

O Καρπός, όπως και με άλλα έργα στα οποία έχει συμμετάσχει («Silence Hate», «MigratED» κα), θέλει να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση αφηγήσεων που αποδεικνύονται επιβλαβείς για ομάδες του πληθυσμού και στην ενημέρωση του κοινού όσον αφορά αυτά τα ζητήματα. Εργαλεία μας πάντα ο εγγραματισμός στα μέσα (media literacy), δηλαδή η κριτική ανάγνωση κάθε κειμένου και εικόνας.

REACTIONS

Στα πλαίσια του έργου, κάθε τρίμηνο χρησιμοποιώντας τα οπτικοακουστικά μέσα, άρθρα, σκίτσα κλπ. αντιδράμε στα περιστατικά που καταγράφονται από τους εταίρους του προγράμματος. Οι αντιδράσεις αυτές έχουν σαν στόχο να ενημερώσουν το κοινό για την ρητορική μίσους στα ΜΜΕ και την αναπαραγωγή αρνητικών στερεοτύπων σε σχέση με τα θρησκευτικά πιστεύω διάφορων κοινωνικών ομάδων.

Ο συνεργάτες μας στο Media Diversity Institute στο Ηνωμένο Βασίλειο εντόπισαν αυτό το περιστατικό.

Δημοφιλής δημοσιογράφος σε ένα podcast όπου συζητούσε με τον ηθοποιό Lawrence Fox για την πρόσφατη ταινία του Sam Mendes «1917», ισχυρίστηκε ότι ο λόγος που στην ταινία εμφανίζονται στρατιώτες Ινδοί Σίχ είναι η πολιτική ορθότητα των ημερών και η επιβεβλημένη συμπερίληψη της διαφορετικότητας στα μέσα. Όπως σημειώνουν οι συνεργάτες μας στο MDI αυτό που ισχυρίζονται είναι ιστορικά ανακριβές, φυσικά πολέμησαν στρατιώτες Ινδικής καταγωγής στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και πολλοί από αυτούς ήταν Σιχ. Ισχυρισμοί για το αντίθετο, δείχνουν ασέβεια απέναντι στους τόσους Ινδούς που πολέμησαν και έχασαν την ζωή τους όπως επίσης αναπαράγει αρνητικά στερεότυπα για ομάδες ανθρώπων που ήδη οι ιστορίες τους δεν εκπροσωπούνται αρκετά από τα μέσα.

Επειδή αυτή η συζήτηση γίνεται παγκοσμίως και στην χώρα μας με αφορμή διάφορα περιστατικά, και εμείς με την σειρά μας λέμε ότι με αφορμή το επιχείρημα της ''επιβεβλημένης πολιτικής ορθότητας'', που πολλές φορές κρύβει από πίσω άλλα κίνητρα, δεν μπορούμε να το χρησιμοποιούμε για την αναπαραγωγή αρνητικών στερεοτύπων ή για την μη συμπερίληψη κοινωνικών ομάδων στις όποιες αφηγήσεις.

Ένα άλλο περιστατικό, που εντόπισαν και κατήγγειλαν οι εταίροι μας στην Ουγγαρία για το Get The Trolls Out, είναι αυτό εδώ.

Ένας ''ειδικός'' ασφαλείας βγήκε να μιλήσει στην ουγγρική τηλεόραση για την ρατσιστική τρομοκρατική επίθεση από ακροδεξιό στο Χανάου της Γερμανίας σε ένα μπαρ με ναργιλέδες όπου 9 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους. Ο ''ειδικός'' είπε ανάμεσα σε άλλα ότι αυτή η επίθεση δικαιολογείται ως πράξη ''αυτό-άμυνας'' και λογική απάντηση απέναντι στο μεταναστευτικό ζήτημα στην Ευρώπη.

Τέτοιες δηλώσεις ρητορικής μίσους είναι ολοένα και πιο συχνές δυστυχώς στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ως απάντηση σε τέτοιου είδους ρητορικές ζητήσαμε από τον σκιτσογράφο Πάνο Μαραγκό να εμπνευστεί και να μας φτιάξει ένα σκίτσο!

Στην διαδικτυακή εκπομπή του STAR «Channel Leaders” στις 9/03/2020, με τίτλο «Το Ισλάμ στα σύνορα μας» και παρουσιαστή το δημοσιογράφο Ηλία Παπανικολάου, ήταν καλεσμένος ο Δημήτρης Σταθακόπουλος, διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου και οθωμανολόγος. Μπορείτε να δείτε όλη την εκπομπή εδώ.

Όλη η συζήτηση έχει πολύ αρνητικό τόνο για το φαινόμενο των μεταναστών που έρχονται στην χώρα μας από την Ανατολή. Ο προσκεκλημένος του κυρίου Παπανικολάου εμφανίζεται να έχει πιο ισορροπημένες απόψεις για το θέμα ανάλογα με τις φάσεις της συζήτησης, ενώ ο ίδιος ο παρουσιαστής εκφέρεται ανοιχτά εναντίον οποιουδήποτε δεν μοιράζεται τις ίδιες ευρωπαϊκές αξίες με εκείνον.

Στην μια ώρα που διαρκεί η συζήτηση ακούγονται πολλές ανακρίβειες και γίνεται αναπαραγωγή αρνητικών στερεοτύπων σχετικά με την καταπιεστική και βίαιη φύση του Ισλάμ και των μουσουλμάνων, π.χ. για το πώς δεν θέλουν να γίνουν πιο ανοιχτόμυαλοι. Συγκρίνει την ισλαμική θρησκεία με την χριστιανική λέγοντας ότι η τελευταία έχει καταδικάσει τα ιστορικά της λάθη όπως η Ιερά εξέταση, ενώ το Ισλάμ φαίνεται να μην μετανιώνει για τίποτα.

Η εκπομπή βρίθει υποτιμητικών δηλώσεων για το Ισλάμ, τους πιστούς του και τις μουσουλμανικές χώρες (όπως η χρήση του όρου Μπαλοχιστάνκαι η γενικευμένη εντύπωση ότι το Ισλάμ είναι μία καταπιεστική θρησκεία και ότι η βία κατακλύζει τον κόσμο που βρίσκεται ανατολικά της Ελλάδας). Οι ερωτήσεις γίνονται πολλές φορές με την μορφή διατυπώσεων αντι-ισλαμικών θέσεων, ενώ καταλήγει (μαζί με τον καλεσμένο ) συχνά στο συμπέρασμα ότι οι εισερχόμενοι Μουσουλμάνοι δεν μπορούν να εξευρωπαϊστούν γιατί δεν θέλουν.

Σε αυτούς τους καιρούς ειδικά, πιστεύουμε ότι τέτοιου είδους τοποθετήσεις εκτός του ότι είναι ανακριβείς δεν ωφελούν σε τίποτα. Αντιθέτως στοχοποιούν μια κοινότητα και ένα κομμάτι της κοινωνίας ακόμα περισσότερο γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε πολύ άσχημες συνέπειες. Ειδικά όταν αυτά τα λεγόμενα προέρχονται από κάποιον με την ιδιότητα του δημοσιογράφου. Βλέποντας και ακούγοντας την εκπομπή εμείς εμπνευστήκαμε και φτιάξαμε το παραπάνω GIF!

Πρόσφατα, η μηνιαία παρακολούθηση των ελληνικών media από την ομάδα του Καρπού για την ανίχνευση εκφράσεων μίσους με επίκεντρο τη θρησκεία στο πλαίσιο του προγράμματος «Get The Trolls Out», απέφερε, ανάμεσα σε άλλα: Kάποια εύρηματα όπου χρησιμοποιούνται παραπλανητικοί τίτλοι για άρθρα ή κείμενα με ισλαμοφοβική γλώσσα για να προσελκύσουν τους αναγνώστες του.

Ζητήσαμε από την δημοσιογράφο Ελβίρα Κρίθαρη να γράψει ένα κείμενο πάνω στο ζήτημα και την ισλαμοφοβία στα ελληνικά μέσα. Διαβάστε εδώ.

Στα δημόσια σχολεία της πόλης Γκέντ του Βελγίου ψηφίστηκε νόμος που επιτρέπει στις μαθήτριες και στους μαθητές, από τον Σεπτέμβριο 2020, να φέρουν θρησκευτικά σύμβολα μέσα στον χώρο του σχολείου. Ακροδεξιές φωνές του βέλγικου κοινοβουλίου αντέδρασαν σε αυτήν απόφαση εστιάζοντας μόνο στις μαθήτριες που φορούν μαντήλες, λέγοντας ότι δεν μπορούν να επιτρέπονται στα σχολεία σύμβολα που είναι συνυφασμένα με την καταπίεση των γυναικών. Το ότι η αντίδραση εστίασε μόνο σε αυτό το θρησκευτικό σύμβολο είναι κομμάτι της σφαιρικότερης ισλαμοφοβικής αφήγησης που έχει να κάνει με την μη συμβατότητα του Ισλάμ με τις δημοκρατικές αξίες των ευρωπαϊκών κρατών. Επίσης όπως γίνεται πολύ συχνά σε τέτοιες συζητήσεις, στο άρθρο που περιγράφονται οι αντιδράσεις δεν περιλαμβάνονται οι απόψεις των ίδιων των γυναικών που τις αφορά άμεσα το θέμα.

Εμείς στον Καρπό πιστεύουμε ότι το σχολείο πρέπει να είναι ένας χώρος που πρέπει να σέβεται την διαφορετικότητα των μαθητών/τριών του καθώς και ένας χώρος που μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα τα πιστεύω τους και την πολιτισμική τους ταυτότητα. Διαβάστε εδώ περισσότερα για το άρθρο και τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν.